Debatt:

Krenking av opphavsretten, verkeleg?

Å trekke fram at hackinga av Roald Amundsen-statuen er ei krenking av opphavsretten verkar som ein skikkeleg avleiingsmanøver.

Foto: Preben Olsen 

meninger

I samband med utstillinga Like Betzy på Nord-Norsk kunstmuseum, som portretterer kunstmålaren Betzy Akersloot-Berg, har museet hissa på seg ein del folk.


Her knuses trekassen rundt Fleischer-statuen: – Det er vondt å se

Nordnorsk Kunstmuseum har gjort samme stunt i Harstad som med Amundsen-statuen her i byen. Mandag kveld knuste en mann trekassen rundt statuen i Generalhagen i Harstad.

 

Dei har nemleg vore så freidige og sett opp ei trekasse med eit flagg kring statuen av Roald Amundsen, og døypt verket Han Roald som Betzy. Eit hovudargument frå dei som ikkje likar stuntet, er at det er ei krenking av den opphavlege kunstnaren og kunsten.

Likevel får eg inntrykk av at det ikkje eigentleg er dette som ligg bak harmen som kjem til uttrykk både i avisa og i sosiale media.


 

For det er ikkje slik at desse namngjevne karane på sokkel som pregar byen ikkje blir involverte frå tid til annan i samtida dei heile tida er ein del av. Og godt er det. Dersom ikkje kunst og kulturelle uttrykk hadde det i seg å inspirere til nye kreative uttrykk – eller for å snu om på det, om ikkje folk hadde evna til å la seg inspirere av tidlegare tiders uttrykk – ville me knappast ha hatt kultur. Og den kulturen me hadde hatt ville neppe vore særleg interessant dersom han ikkje evna å vekke kjensler og nysgjerrigheit hjå fleire enn opphavspersonen.


Debatt

«Det paradoksale synes å være at trekassa ikke har svart til hensikten»

Vær så snill; ikke tillat hacking på utstilte kunstverk, men vis både kunstnerne og publikum respekt ved å la bildene være slik de er levert til offentligheten av kunstnerne!

 

Dette er sjølvsagt ikkje eit innlegg for å gjera permanente endringar av kunstverk eller mot opphavsretten. Det er mogleg å vera for opphavsrett og bevaring, men samstundes meine det er lov å gjera mellombels endringar. Eg kjøper som sagt ikkje heilt at det krenking av opphavsretten som er problemet her.


Tromsø har ingen statuer av navngitte kvinner

Det står tolv statuer og byster i Tromsø som hedrer navngitte personer. Alle disse er menn.

 

Til dømes: kvifor har det tilsynelatande vore heilt tyst når ei rekkje av statuane kvar haust får oransje skjerf knytt kring halsen for å rette merksemd mot Kirkens bymisjons kampanje om eit varmare samfunn? Det er stunt som endrar på utsjånaden til kjente statuar, landet rundt, i eit avgrensa tidsrom. Det er ei kampanje som har vorte kjempepopulær, og som dei fleste, inkludert meg sjølv, tykkjer er god.


Malte naustvegg til ære for kvinnelig kunstner

Walls of Women hedret Betzy Akersloot-Berg gjennom et veggmaleri på naustet i folkeparken.

 

Kva er skilnaden på å, i eit avgrensa tidsrom, setje ei trekasse kring Amundsen og knyt eit oransje skjerf kring halsen hans? Når det kjem til krenking av opphavsretten? Liten, vil eg tru. Kanskje vil nokon argumentere med at trekassa er større (og styggare), men i fargeval er ho langt meir diskre enn det oransje skjerfet. Er det det at folk trur Roald sjølv nok heller rusla rundt med oransje skjerf enn ville stille seg opp i det mobile atelieret, som trekassa til Betzy var? Vanskeleg å seie. Og det verkar heller ikkje så relevant om saka skal handle om opphavsrett.


Debatt:

«Vi lanserer herved en open call til å hacke utstillingene våre»

Direktør Nordnorsk Kunstmuseum lanserer en open call til å hacke utstillingene deres.

 

Det er heilt innanfor å ikkje like Han Roald som Betzy, fordi ein ikkje tykkjer det er fint, eller ikkje fremjar bodskapen om Betzy og andre kvinner som manglar minnesmerke på ein god måte. Men å argumentere med at det krenker opphavsretten verkar søkt. Sjølv syns eg det er kult, både for å sjå Roald på ein annan måte, men mest for å bli minna på kor sjeldan me ser namngjevne kvinner på sokkel og for å bli kjend med kvinner som skulle hatt større plass i vårt offentlege rom.


Debatt:

«Ubehaget fra "Han Roald som Betzy" eller ubehaget av dagens usynliggjøring av kvinner. Hva vil vi ha?»

Uten ubehaget rundt «Han Roald som Betzy» risikerer vi å vedlikeholde de skjevhetene og maktstrukturene vi ønsker å tro tilhører Betzys tid og ikke vår egen.

 

Eg kunne sagt at eg blir krenkt kvar gong eg gjeng gjennom Tromsø sentrum og berre møter minnesmerke som heidrar menn. Men det er ikkje sant. Eg blir ikkje krenkt av det. Ikkje fører ei slik eventuell krenking til noko endring heller – det blir ikkje fleire namngjevne kvinner på sokkel av det.

Nord-Norsk kunstmuseum syner òg at dei ikkje blir krenkte. Dei gjer noko med saka, sjølv om det berre er eit midlertidig stunt. Takk!


Amundsen-kunstprosjektet utsatt for hærverk

Lørdag hengte Nordnorsk Kunstmuseum en plakett over polarheltens navn og endret det til «Han Roald som Betzy» i anledning åpning av ny utstilling. Fredag morgen er navneskiltet revet ned.